السلمي
مقدمة 12
مجموعة آثار السلمي
مفصلترين تفاسير صوفيانه است ، در اين مجموعه درج شده است . بالأخره ، اهميت ديگر آثار سلمى در مطالبى است كه وى دربارهء علوم تصوف ، أحوال ومقالات ، آداب ورسوم ، اخلاق وحقايق طريقت بيان كرده است . در آثار سلمى ما از يك سو با مسائل معنوي وعرفانى وإشارات صوفيه دربارهء أحوال ومواجيد ايشان آشنا مى شويم واز سوى ديگر با آداب ورسوم اجتماعي ايشان . رسائلي كه نويسندهء نيشابورى دربارهء ملامتيه وأهل فتوت نوشته در واقع آثاري است كه ما را به متن جامعهء اسلامى إيران ، بخصوص در خراسان ، در قرن چهارم هجرى ، مى برد وبا مسائل اجتماعي وارزشهايى كه متدينين براي آداب ورسوم خاص اجتماعي قايل بوده اند آشنا مى سازد . اهميت سلمى وآثار أو به آنچه ذكر كرديم محدود نمى شود سلمى به هر حال يك نويسنده ومؤرخ طراز أول إيراني است ، آن هم در عصري كه از لحاظ فرهنگى درخشانترين اعصار تاريخ كشور ما در دورهء اسلامى ياد مى شود . تحقيق دربارهء نويسندگان إيراني ومعرفى آثار ايشان ، از هر مذهبي كه باشند وهر مراسى كه داشته باشند ، خواه به عربى نوشته باشند وخواه به فارسي ، بدون شك از أهم وظايف فرهنگى نسل كنونى است . با همهء اهميتى كه اين نويسندهء نيشابورى در تاريخ فرهنگ كشور ما داشته ودارد وبا همهء تأثيرى كه آثار أو در نويسندگان بعدى داشته است ، متأسفانه قدر أو شناخته نشده وحتى بايد بگوييم كه تا حدودي هم مورد بي اعتنايى وغفلت واقع شده است . اين بي اعتنايى وغفلت را در سرنوشتى كه آثار أو پيدا كرده است مى توان ملاحظه كرد . از ميان حدود يكصد اثر بزرگ وكوچكى كه سلمى تأليف كرده است ، همان طور كه اشاره شد ، تنها چهارده اثر تاكنون به دست ما رسيده است وجاى تأسف اينجاست كه بجز يكى از اين آثار ، كه چندى پيش توسط نگارنده تصحيح وچاپ گرديد ( كتاب السماع ) ، همهء آثاري كه به چاپ رسيده در خارج از إيران به همت محققان خارجي ، تصحيح وچاپ شده است ، آثار سلمى به كوشش محققان اروپايى وعرب وترك وهندي تصحيح شده ودر آلمان وفرانسه وبيروت وتركيه وبغداد وهند به چاپ رسيده است . مشخصات كتابشناسى اين چاپها را بعدا معرفى خواهيم كرد . اما داستان بي اعتنايى وغفلت ما نسبت به آثار سلمى به اينجا ختم نمى شود . يكى از دردهاى رنح آور أهل تحقيق در كشور ما دسترسى نداشتن به منابعى است كه در خارج از كشور به چاپ مى رسد . كتابخانه هاى ما متأسفانه از اين حيث بسيار ضعيف وفقيرند . نسخه هاى چاپى بسيارى از كتابهايى كه در خارج به طبع مى رسد براي ما در اين حكم نسخ خطى را دارد . اين موضوع بارها وبارها ، در مورد آثار نويسندگان مختلف اسلامى إيران ، براي من ثابت شده است ، ولى در مورد آثار سلمى وضع از همه اسفناكتر بوده است . آثار يك نويسندهء طراز أول إيراني توسط پژوهشگران كشورهاى ديگر تصحيح وچاپ مى شود ، ولى حتى يك نسخه از آنها در كتابخانه هاى ما